Tin trong nước
Phòng thí nghiệm trọng điểm công nghệ sinh học thú y, Học viện Nông nghiệp Việt Nam: Tiên phong phát hiện dịch bệnh mới nổi
(sokhcn.cantho.gov.vn - 30/05/2019):

Dùthành lập sau nhiều đơn vị nghiên cứu nhưng Phòng thí nghiệm trọng điểm côngnghệ sinh học thú y (Học viện Nông nghiệp Việt Nam) lại trở thành nơi tiênphong trong phát hiện một số bệnh truyền nhiễm mới nổi và có nhiều công bố quốctế trong lĩnh vực nghiên cứu thú y.

Đủnăng lực phát hiện các bệnh truyền nhiễm mới nổi

Câuchuyện thời sự về sự lây lan của Bệnh dịch tả lợn châu Phi, một trong nhữngbệnh truyền nhiễm nguy hiểm khiến hàng triệu con lợn trên thế giới bị tiêu hủy,tại Việt Nam được bắt đầu từ chính Phòng thí nghiệm trọng điểm CNSH thú y này.Khi kiểm tra mẫu bệnh phẩm gửi từ một trại lợn ở Hưng Yên bằng kỹ thuật khuếchđại gene (PCR) và khuếch đại gene thời gian thực (Real-time PCR), các thànhviên của phòng thí nghiệm giật mình thấy kết quả dương tính với virus dịch tảlợn châu Phi. Vào thời điểm bắt đầu dịp nghỉ Tết nguyên đán đó, họ hiểu rằng,dịch bệnh đã xuất hiện ở Việt Nam. Quá trình tập trung ứng phó, triển khai cácgiải pháp ngăn chặn dịch của ngành nông nghiệp Việt Nam ngay sau đó đã bắt đầutừ sự nỗ lực của các nhà nghiên cứu như vậy.

Nhưngnỗ lực của Phòng thí nghiệm trọng điểm CNSH thú y không chỉ dừng lại ở việcphát hiện dịch bệnh. Sau đó hơn hai tháng, họ đã công bố kết quả nghiên cứu sơbộ trên tạp chí Emerging Infectious Diseases1, đây là tạp chí hàng đầutrong lĩnh vực bệnh truyền nhiễm mới nổi với chỉ số ảnh hưởng (Impact Factor)là 7,4.

Đâychỉ là một trong số rất nhiều “ca” trong suốt 6 năm hoạt động của Phòng thínghiệm trọng điểm CNSH thú y. Trong những năm gần đây, khi công việc đã đi vàonề nếp và “tay nghề” của các thành viên đều được nâng lên thì phòng thí nghiệmlà nơi thường xuyên phát hiện ra các căn bệnh mới hoặc những chủng vi sinh vậtmới gây bệnh tại Việt Nam, ví dụ phòng thí nghiệm đã phát hiện ra Deltacoronavirus gây bệnh tiêu chảy trên lợn tại Việt Nam có triệu chứng lâm sànggiống với bệnh tiêu chảy cấp trên lợn do virus PED và TGE gây ra; phát hiện rabiến chủng virus mới O/SEA/Mya- 98 gây bệnh lở mồm long móng (O/SEA,Mya - 98)trên đàn lợn tại Việt Nam cuối năm 2018…

Nhữngkết quả nghiên cứu này đều được công bố trên các tạp chí khoa học quốc tế uytín với tác giả chính đều là những nhà nghiên cứu của Phòng thí nghiệm trọngđiểm CNSH thú y như GS.TS. Nguyễn Thị Lan - trưởng phòng thí nghiệm hoặcPGS.TS. Lê Văn Phan - phó phòng thí nghiệm. Thực hiện hàng loạt nghiên cứu trên,với mức độ xuất bản 17 công bố ISI trong vòng ba năm trở lại đây và là mộttrong hai đơn vị có công bố nhiều nhất của Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Nhữngkết quả nghiên cứu đó giúp cho các nhà nghiên cứu cảm thấy tự tin trong nhữngcuộc trao đổi về chuyên môn với những đồng nghiệp trong nước, đồng thời tạođược một vị trí nhất định trong môi trường học thuật quốc tế. “Nếu như trướcđây, để phát hiện ra các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm mới nổi ở người hoặc vậtnuôi, giới khoa học trong nước đều cần tới sự hỗ trợ của các nhà khoa học quốctế thì nay các nhà nghiên cứu của chúng tôi đều có đủ năng lực phát hiện dịchbệnh truyền nhiễm mới nổi và xuất bản những công trình nghiên cứu trên các tạpchí quốc tế có uy tín. Nó cho thấy một điều rõ ràng là chúng tôi bắt đầu làmchủ được các kỹ thuật chẩn đoán bệnh hiện đại, phát hiện được các bệnh truyềnnhiễm mới nổi hoặc tái nổi”, PGS.TS. Lê Văn Phan nhận xét.

Anhcũng cho biết thêm, “trong nghiên cứu, muốn đi nhanh và đi xa thì cần phải đichung với nhiều người”, và để có được những kết quả nghiên cứu này, ngay từnhững ngày đầu thành lập, anh và các đồng nghiệp đều phải nỗ lực kết nối, thamgia vào các mạng lưới nghiên cứu thú y của châu lục và thế giới cũng như hợptác nghiên cứu với nhiều tổ chức của thế giới như Tổ chức Năng lượng thế giới -FAO, Tổ chức Thú y thế giới - OIE… Chẳng hạn, nếu không có sự hợp tác từ cácnhóm nghiên cứu quốc tế thì có lẽ việc phát hiện Bệnh dịch tả lợn châu Phikhông nhanh chóng đến vậy. Ngay khi Trung Quốc phát hiện một loạt các ổ dịchnày, phòng Thí nghiệm đã chuẩn bị tinh thần “ứng phó” nhưng không hề có Kít thửnghiệm. Và chính PGS.TS. Lê Văn Phan phải liên hệ, bỏ tiền túi để nhanh chóngmua bộ Kit từ công ty Median Diagnostics, Hàn Quốc để phục vụ cho xét nghiệm.

Trongquá trình nghiên cứu, các thành viên của Phòng thí nghiệm trọng điểm CNSH thú ycũng đã phân lập thành công nhiều chủng vi sinh vật gây bệnh trên gia súcvà gia cầm như virus gây bệnh Ca rê (sài sốt) ở chó mèo, parvo virus trên chó,virus Dịch tả lợn châu Phi, virus gây hội chứng rối loạn hô hấp và sinh sản ởlợn (PRRS), virus dịch tả lợn cổ điển (CSF), circo virus type 2 ở lợn (PCV2),virus gây tiêu chảy cấp ở lợn (PED), virus Newcastle, virus đậu dê, virus viêmgan vịt, virus dịch tả vịt... Những chủng vi sinh vật phân lập được trong nướcsẽ là nguồn nguyên vật liệu vô cùng quan trọng phục vụ các nghiên cứu sản xuấtvaccine, kít chẩn đoán, các chế phẩm sinh học, bảo tồn quy gene vi sinh vật…

Vớimột đơn vị nghiên cứu trong lĩnh vực thú y thì việc giúp nông dân phát hiệnnhanh dịch bệnh và cung cấp các sản phẩm chẩn đoán và điều trị hiệu quả như vậycũng trở thành nhiệm vụ trọng tâm. Ngược lại, nó cũng góp phần mang lại uy tíncho phòng thí nghiệm, giúp nơi đây trở thành địa chỉ tin cậy của nhiều trangtrại, hộ nông dân chăn nuôi. Do đó, mặc dù không có ưu thế là sở hữu một mạnglưới nhân viên thú y ở khắp cả nước như hệ thống ngành dọc của ngành thú y,nhưng phòng thí nghiệm lại vẫn có được lực lượng “thông tin viên” về tình hìnhdịch bệnh ở động vật – từ chính những hộ chăn nuôi cung cấp mẫu bệnh phẩm ngaykhi phát hiện ra những dấu hiệu lâm sàng ban đầu của bệnh. Ngay câu chuyện vềdịch tả lợn châu Phi, việc có được mẫu bệnh phẩm không phải là ngẫu nhiên, “vôtình” người dân gửi mẫu tới. PGS. TS. Lê Văn Phan cho rằng, có hai nguyên nhân:thứ nhất, người chăn nuôi tin cậy vào năng lực của các nhà nghiên cứu ở đây vàchủ động gửi mẫu bệnh phẩm đến; thứ hai, mạng lưới “thông tin viên” là chínhcác sinh viên ngành nông nghiệp của Học viện Nông nghiệp Việt Nam và những sinhviên đã từng làm việc ở phòng thí nghiệm đến giờ đã đủ dày để “phủ sóng” ởnhiều tỉnh thành, giúp phòng thí nghiệm trở thành nơi sớm có mẫu.

Áplực từ chính công việc

Cómột điều đặc biệt ở phòng thí nghiệm này là áp lực từ chính công việc, luônluôn trong tư thế sẵn sàng “chiến đấu” với dịch bệnh, các nghiên cứu viên luônở trong tình trạng sẵn sàng thực địa ngay sau khi nhận được tin báo từ các địaphương. “Mọi người trong gia đình tôi thường xuyên ngạc nhiên bảo ‘sao xe bẩnthế’, vì lúc nào tôi cũng phải tới trại chăn nuôi, xe chưa kịp rửa đã lại đitiếp, cốp xe thì toàn dao mổ khám”, TS. Bùi Thị Tố Nga, nhà nghiên cứu củaphòng thí nghiệm, đồng thời là Phó trưởng bộ môn Bệnh lý Thú y, Khoa Thú y, Họcviện Nông nghiệp Việt Nam, nói. Với chị và đồng nghiệp, công việc không chỉdừng lại ở trong cánh cửa phòng thí nghiệm mà còn mở rộng ra tới các cơ sở chănnuôi, chủ động tìm hiểu vấn đề và nắm bắt diễn biến mới.

Vàonhững đợt “cao điểm” như nghiên cứu phân lập virus nhằm tìm ra giải pháp đốiphó với dịch tả lợn châu Phi, GS.TS. Nguyễn Thị Lan liên tục nhắc nhở mọi ngườikiểm tra và cập nhật kết quả nghiên cứu theo... từng ngày. “Nhưng trong bốicảnh xã hội đang chờ đợi như vậy, việc ngày nào cũng bị hỏi ‘làm tới đâu rồi’,‘có kết quả gì chưa’ lại khiến các anh em cảm thấy công việc của mình thực sựcó ý nghĩa. Chúng tôi hiểu rằng đằng sau câu hỏi đó là mong muốn nhanh chóng cóđược những kết quả nghiên cứu mới phục phụ công tác phòng chống dịch bệnh”,PGS.TS. Lê Văn Phan chia sẻ. Kể từ thời điểm phát hiện ổ dịch tả lợn châu phiđầu tiên trong tết Kỷ Hợi cho tới nay, hầu như không ngày nào phòng thí nghiệmkhông sáng đèn. Trong hai lần chúng tôi tới phòng thí nghiệm, các cán bộ hànhchính ở đây liên tục bận rộn với các cuộc gọi điện thoại thông báo nhận hoặctrả kết quả xét nghiệm. Khi một số địa phương đã phát hiện hoặc kiểm soát đượcmột số ổ dịch, người dân địa phương vẫn liên tục gửi mẫu bệnh phẩm, mẫu thức ănchăn nuôi và mẫu nước tới đây để xét nghiệm virus.

Sứcép công việc lớn như vậy nhưng phòng thí nghiệm lại chỉ có 10 cán bộ nhân viên(tính cả bộ phận hành chính). Việc thiếu nguồn nhân lực càng khiến các nhà khoahọc tại đây cố gắng tập trung nhiều cho công tác đào tạo học viên cao học,nghiên cứu sinh tiến sĩ, một mặt phục vụ nhiệm vụ đào tạo của trường, mặt kháchỗ trợ chính công tác nghiên cứu của phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, việc thu húthọc viên sau đại học có năng lực và trình độ lại không hoàn toàn dễ dàng, vìkhông có nguồn ngân sách học bổng cho nghiên cứu sinh, học viên cao học để họchuyên tâm vào nghiên cứu trong khi nguồn đề tài từ ngân sách không đủ để cấphọc bổng cho học viên. Để giải quyết vấn đề này, GS.TS. Nguyễn Thị Lan vàPGS.TS. Lê Văn Phan đã cùng liên kết nghiên cứu với các nhà nghiên cứu thuộcmột số cơ sở nghiên mạnh trong khu vực như Đại học Miyazaki – Nhật Bản, Đại họcHàn Quốc (Korea University)… xây dựng các dự án nghiên cứu chung, đề xuất vàtìm kiếm tài trợ cho nghiên cứu, qua đó có được ngân sách nhất định để hìnhthành “học bổng giáo sư” – hỗ trợ toàn bộ chi phí thực hiện nghiên cứu, học phívà sinh hoạt phí cho nghiên cứu sinh, học viên cao học.

Tuyvậy, tới đây “việc thu hút nghiên cứu sinh xuất sắc sẽ ngày càng khó khăn hơn,vì các bạn giỏi, tiếng Anh tốt thì muốn đi tìm môi trường học tập ở nước ngoài,trong các phòng thí nghiệm lớn”, PGS.TS Lê Văn Phan nói. Do đó, “không có cáchnào khác, chính các giáo sư trong phòng thí nghiệm phải liên tục công bố kếtquả nghiên cứu khoa học trên các tạp chí khoa học quốc tế có uy tín, hội nhậpđược với môi trường quốc tế, đem lại uy tín quốc tế cho phòng thí nghiệm để thuhút sinh viên trong nước và quốc tế”.

 

 

 
Tin tức khác
ÁP DỤNG MÔ HÌNH MOORA VÀ COPRAS ĐỂ CHỌN NGUYÊN LIỆU CHO TRỒNG NẤM
Hợp chất chè xanh hỗ trợ thuốc kháng sinh tiêu diệt vi khuẩn kháng thuốc
Khảo sát các yếu tố dinh dưỡng ảnh hưởng đến tăng sinh khối nấm nhộng trùng thảo (cordyceps militaris) nuôi cấy trên môi trường lỏng
Xác định nấm ARCOPILUS AUREUS và CHAETOMIUM GLOBOSUM bằng giải trình tự vùng gen β- TUBULIN
Xác định nấm ARCOPILUS AUREUS và CHAETOMIUM GLOBOSUM bằng giải trình tự vùng gen β- TUBULIN
Thông báo
Thông báo chuẩn bị hồ sơ đăng ký giao trực tiếp thực hiện từ năm 2019 thuộc Chương trình CNSH
Thông báo số 1: Hội nghị Công nghệ sinh học toàn quốc – Khu vực phía Nam lần thứ II năm 2011
Quyết định 490/QĐ-BNN-KHCN điều chỉnh cá nhân chủ trì đề tài thuộc “chương trình trọng điểm phát triển và ứng dụng công nghệ sinh học trong lĩnh vực nông nghiệp và ptnt đến năm 2020”.
THÔNG BÁO TUYỂN CHỌN TỔ CHỨC VÀ CÁ NHÂN CHỦ TRÌ NHIỆM VỤ KH&CN
Kết quả khảo nghiệm đánh giá an toàn sinh học đối với đa dạng sinh học và môi trường
Văn bản mới
Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thông báo giao trực tiếp tổ chức, cá nhân thực hiện nhiệm vụ KHCN...
Quyết định 490/QĐ-BNN-KHCN điều chỉnh cá nhân chủ trì đề tài thuộc “chương trình trọng điểm phát triển...
Quyết định phê duyệt danh mục nhiệm vụ khoa học và công nghệ đưa vào tuyển chọn, giao trực tiếp bắt đầu...
Về việc cấp bằng bảo hộ giống cây trồng mới (kèm danh mục)
Bổ sung 71 chỉ tiêu tuyển sinh đào tạo thạc sĩ năm 2011 cho Trường Đại học Lâm nghiệp
Về việc giao dự toán NSNN năm 2011(Kinh phí bổ sung sự nghiệp khoa học Công nghệ năm 2011- nhiệm vụ cấp...
Giao dự toán ngân sách nhà nước năm 2011 (đợt 4) Kinh phí xử lý sự cố đê điều năm 2011 (Phụ lục kèm theo)
Tài Liệu mới
Rút ngằn thời gian vi nhân giống lan hồ điệp
Công nghệ sinh học trong nông nghiệp
Ảnh hưởng của các yếu tố sinh học lên sự nảy mầm
Kỹ thuật trồng hoa lan Mokara
Liên kết Website
Vụ khoa học công nghệ và môi trường bộ NN và PTNT
Viện công nghệ sinh học
Bộ nông nghiệp vf phát triển nông thôn
Agbiotech Việt Nam
Báo Nhân Dân
Trung tâm Khuyến nông Quốc gia
Thống kê truy cập
Số người đang online: 233
Tổng số lượt truy cập: 1216116
Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn
Copyright © 2011 Văn phòng Công nghệ sinh học - Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
Địa chỉ : Số 02 Ngọc Hà, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : (024) 38436817 - Fax: (024) 38433637
Email: webmaster@agrobitotech.gov.vn. Web site: www.agrobiotech.gov.vn